Mụn cóc / Bệnh da do virus

Q Tôi bị mụn cóc mọc hơn 10 cái trên tay. Liệu có thể loại bỏ hoàn toàn không?

A. Mụn cóc nhiều chỗ vẫn có thể loại bỏ hoàn toàn bằng điều trị. Tuy nhiên, số lượng tổn thương càng nhiều thì thời gian điều trị càng dài (6–12 tháng) và nguy cơ tái phát cũng cao hơn. Phương pháp điều trị kết hợp giữa loại bỏ tổn thương và tăng cường miễn dịch là hiệu quả nhất đối với mụn cóc đa ổ.

Q Con tôi bị viêm da cơ địa, giờ bị u mềm lây lan rất nặng. Có phải vì viêm da cơ địa mà nặng hơn không?

A. Trẻ bị viêm da cơ địa có hàng rào da bị tổn thương và miễn dịch tại chỗ suy yếu, nên dễ bị nhiễm u mềm lây (molluscum contagiosum) và lây lan nhanh hơn nhiều. Việc gãi do ngứa từ viêm da cơ địa càng làm da bị tổn thương hơn, khiến tổn thương u mềm tăng lên một cách bùng nổ. Điều trị đồng thời cả viêm da cơ địa và u mềm lây là bắt buộc, đồng thời cần điều chỉnh phạm vi sử dụng corticoid tại chỗ.

Q Chồng tôi đang dùng thuốc ức chế miễn dịch sau ghép thận và đột nhiên mọc rất nhiều mụn cóc ở chân. Cách điều trị có khác với mụn cóc thông thường không?

A. Bệnh nhân ghép tạng dùng thuốc ức chế miễn dịch có chức năng giám sát miễn dịch với HPV giảm đáng kể, khiến mụn cóc lây lan nhanh và kháng điều trị cao. Ngoài ra, nguy cơ mắc ung thư da liên quan HPV (ung thư tế bào vảy) cao hơn hàng chục lần so với người bình thường, nên cần khám da liễu định kỳ. Điều trị y học cổ truyền tập trung vào hỗ trợ miễn dịch, nhưng phải bắt đầu dùng thuốc thang chỉ sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ phụ trách ghép tạng.

Q Tay tôi bị mụn cóc. Cần quản lý thế nào trong cuộc sống hàng ngày? Tôi đặc biệt lo lắng về việc lây sang người khác ở nơi làm việc.

A. Mụn cóc có thể lây qua tiếp xúc da trực tiếp, nhưng lây qua tiếp xúc thông thường như bắt tay rất hiếm. Tiếp xúc với da có vết thương hoặc tiếp xúc gián tiếp qua vật dụng chung nguy hiểm hơn. Che vùng mụn cóc bằng băng dính chống nước trong quá trình điều trị và rửa tay thường xuyên có thể giảm đáng kể nguy cơ lây cho đồng nghiệp.

Q Con tôi bị lây u mềm lây ở trường. Làm thế nào để không lây sang các anh chị em khác ở nhà?

A. U mềm lây có thể lây giữa các thành viên trong gia đình qua tiếp xúc da trực tiếp và dùng chung khăn tắm, dụng cụ tắm. Tách riêng khăn tắm và việc sử dụng bồn tắm, và hướng dẫn trẻ không gãi tổn thương là biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất. Bắt đầu điều trị làm giảm nguy cơ lây lan, và anh chị em bị viêm da cơ địa cần đặc biệt cẩn thận.

Q Vùng kín của tôi mọc ra thứ giống mụn cóc. Có phải giống mụn cóc thông thường không? Nghe nói có thể thành ung thư nên rất lo.

A. Mụn cóc sinh dục do HPV type 6 và 11 gây ra, và các type này thuộc nhóm nguy cơ thấp ít gây ung thư. Tuy nhiên HPV type 16 và 18 trực tiếp liên quan đến ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn và ung thư hầu họng miệng, vì vậy nhất thiết phải được chẩn đoán bởi bác sĩ chuyên khoa và xác nhận loại HPV. Mụn cóc sinh dục không phải chỉ định điều trị y học cổ truyền và phải được chẩn đoán chính xác ở phụ khoa hoặc tiết niệu trước.

Q Vừa dán miếng dán salicylic acid vừa uống thuốc y học cổ truyền có được không? Hai loại có xung đột nhau không?

A. Thuốc bôi ngoài salicylic acid và thuốc y học cổ truyền uống trong có con đường tác dụng khác nhau nên thường không có vấn đề lớn khi dùng cùng lúc. Salicylic acid là thuốc bôi ngoài làm tan lớp sừng mụn cóc tại chỗ, còn thuốc y học cổ truyền là thuốc uống trong tăng cường miễn dịch toàn thân — hai loại có vai trò khác nhau. Tuy nhiên, nếu vùng bôi bị kích ứng hoặc viêm nặng, nên tham khảo ý kiến bác sĩ y học cổ truyền hoặc bác sĩ Tây y trước khi tiếp tục.

Q Tôi đã điều trị mụn cóc ở tay bằng phương pháp đông lạnh, nhưng chúng lại mọc lại sau vài tháng. Tại sao chúng cứ tái phát và khi nào chúng sẽ biến mất hoàn toàn?

A. Mụn cóc tái phát khi virus HPV, vốn ở trạng thái ngủ đông trong da, hoạt động trở lại khi hệ miễn dịch suy yếu. Ngay cả khi các tổn thương được loại bỏ thông qua điều trị, mụn cóc vẫn sẽ tái phát nếu bản thân virus HPV không được tiêu diệt hoàn toàn. Một khi hệ miễn dịch hoàn toàn ức chế được virus HPV, người bệnh có thể sống mà không bị tái phát, và trong hầu hết các trường hợp, tình trạng sẽ ổn định trong vòng 1 đến 2 năm điều trị liên tục.

Q Con tôi 5 tuổi bị mụn cóc ở lòng bàn chân. Trẻ em không điều trị thì có tự hết không? Tôi không biết có nhất thiết phải điều trị không.

A. Mụn cóc ở trẻ em có tỷ lệ tự lành cao hơn người lớn, với 65–78% tự biến mất trong vòng 2 năm. Tuy nhiên, nếu mụn cóc lòng bàn chân gây đau khi đi lại hoặc số lượng tăng nhanh, nên bắt đầu điều trị. Có điều trị hay không được quyết định bằng cách cân nhắc đồng thời đau, tốc độ lan và gánh nặng tâm lý của trẻ.

Q Tôi là người đi làm 30 tuổi sống ở quận Đông, Incheon. Trên mu bàn tay tôi đột nhiên nổi nhiều nốt sần sùi. Mụn cóc có phải do virus gây ra không? Tại sao lại mọc nhiều như vậy?

A. Mụn cóc là bệnh da do virus Human Papillomavirus (HPV) lây nhiễm vào tế bào sừng biểu bì da. HPV có hơn 200 loại, và mụn cóc thông thường (verruca vulgaris) chủ yếu do HPV type 2 và 4 gây ra. Khi miễn dịch suy yếu hoặc da có vết thương nhỏ, nhiễm trùng qua tiếp xúc dễ xảy ra hơn, khiến nhiều nốt có vẻ xuất hiện cùng lúc đột ngột.

Q Tôi là mẹ của một đứa trẻ đang học lớp 2. Chúng tôi sống ở Đông Incheon. Trên thân người của con tôi nổi nhiều nốt nhỏ tròn và bác sĩ da liễu nói là mụn nước (u mềm lây). Khác với mụn cóc thông thường như thế nào?

A. Mụn nước (u mềm lây) do một loại poxvirus hoàn toàn khác (molluscum contagiosum virus) gây ra, không phải HPV. Đặc trưng là các sẩn màu ngọc trai có lõm nhỏ ở trung tâm, lây qua tiếp xúc da trực tiếp hoặc dùng chung khăn tắm, dụng cụ tắm. Rất phổ biến ở trẻ em và hầu hết tự khỏi trong vài tháng đến 2 năm, nhưng gãi có thể gây tự lây và lan rộng.

Q Mụn cóc cứ tái phát. Ăn thực phẩm tăng cường miễn dịch có giúp ích không? Nên ăn gì?

A. Miễn dịch tế bào chống HPV càng mạnh, mụn cóc càng dễ tự lành và ít tái phát hơn. Kẽm, vitamin C, D, E được biết là giúp ích cho miễn dịch da và ức chế HPV. Chế độ ăn cân bằng và ngủ đủ giấc là nền tảng quản lý miễn dịch, và Ý dĩ nhân (Yi Yi Ren, Coix) là thực phẩm truyền thống được dùng trong y học cổ truyền để ức chế mụn cóc.

Q Nếu tôi bị mụn cóc ở lòng bàn chân, liệu chúng có lây lan thêm nếu tôi đến nhà tắm công cộng hoặc hồ bơi không? Tôi nên cẩn thận như thế nào trong cuộc sống hàng ngày?

A. Virus HPV có thể tồn tại trong vài giờ ở môi trường sàn nhà ấm và ẩm, vì vậy nó có thể lây truyền trên sàn nhà của nhà tắm công cộng, hồ bơi và phòng thay đồ ở phòng tập thể dục. Biện pháp phòng ngừa chính là tránh đi chân trần trên sàn nhà dùng chung và sử dụng dép cá nhân. Điều quan trọng là không chạm vào vùng bị mụn cóc, vì gãi hoặc cạy có thể gây tự lây nhiễm và lây lan thêm.

Q Điều trị mụn cóc bằng y học cổ truyền cần đến phòng khám mấy lần? Tôi là người đi làm nên khó đến thường xuyên.

A. Điều trị mụn cóc bằng y học cổ truyền thường tiến hành 2 lần/tuần trong 2–4 tuần đầu, sau khi ổn định thì 1 lần/tuần, tổng cộng 2–3 tháng. Ngoại trị được thực hiện khi đến phòng khám, còn thuốc y học cổ truyền uống tại nhà, nên người đi làm có thể đến vào giờ nghỉ trưa hoặc sau giờ làm. Lịch thay đổi tùy số lượng và tình trạng tổn thương.

Q Có nhiều phương pháp điều trị mụn cóc như liệu pháp lạnh, salicylic acid, laser... Nên điều trị gì trước?

A. Điều trị mụn cóc thường bắt đầu từ phương pháp ít đau và ít tác dụng phụ hơn. Bôi salicylic acid tự thực hiện là bước 1, liệu pháp lạnh là bước 2, nếu kháng trị tiếp tục thì tiến dần lên laser, liệu pháp miễn dịch. Điều trị phù hợp thay đổi theo vị trí, kích thước, số lượng và tuổi, nên đánh giá của bác sĩ chuyên khoa là quan trọng.

Q Phương pháp điều trị mụn cóc trong y học cổ truyền Hàn Quốc được thực hiện như thế nào? Tôi muốn biết trình tự điều trị.

A. Phương pháp điều trị mụn cóc tại phòng khám y học cổ truyền Hàn Quốc Dongjedang gồm ba giai đoạn: chẩn đoán thể trạng ban đầu → kê đơn thuốc thảo dược uống → điều trị ngoại khoa kết hợp. Điều trị ngoại khoa bao gồm bôi dầu thầu dầu, rửa bằng nước sắc hạt ý dĩ và châm cứu. Tùy thuộc vào kích thước tổn thương và tình trạng miễn dịch, quyết định kết hợp với các phương pháp điều trị Tây y, chẳng hạn như liệu pháp lạnh, sẽ được đưa ra.

Q Tôi là sinh viên đại học, ngoài 20 tuổi. Tôi đã điều trị bằng phương pháp đông lạnh ba lần, nhưng mụn cóc ở lòng bàn chân vẫn tái phát. Liệu phương pháp điều trị bằng y học cổ truyền Hàn Quốc có thể chữa khỏi mụn cóc không?

A. Y học cổ truyền Hàn Quốc có tác dụng bổ trợ trong việc ngăn ngừa tái phát mụn cóc và tăng cường hệ miễn dịch. Điều trị ngoài da bao gồm bôi trực tiếp dầu thầu dầu hoặc nước sắc từ cây ma hoàng, trong khi điều trị nội khoa sử dụng thuốc kháng virus và thuốc tăng cường miễn dịch. Kết hợp y học cổ truyền Hàn Quốc với việc phòng ngừa tái phát và cải thiện thể trạng sau khi đã loại bỏ tổn thương bằng các phương pháp điều trị Tây y như liệu pháp lạnh có thể nâng cao hiệu quả lâu dài.

Q Tôi có những mụn cóc phẳng trên mặt, và tôi nghe nói rằng chúng đôi khi tự biến mất nếu không điều trị. Vậy tôi có cần điều trị không?

A. Mụn cóc có thể tự biến mất nếu hệ miễn dịch đủ mạnh. Tỷ lệ tự khỏi đối với mụn cóc thông thường và mụn cóc phẳng trong vòng hai năm được biết là khoảng 60-70%. Tuy nhiên, vì mụn cóc phẳng trên mặt gây ra vấn đề thẩm mỹ đáng kể và có thể lây lan nếu bị gãi, nên việc điều trị tích cực được khuyến cáo hơn là bỏ mặc chúng.