Nhạy cảm với lạnh

Q Uống thuốc bắc có thực sự làm tay chân tôi ấm như người khác không? Xin hãy nói thật.

A. Thay vì thay đổi hoàn toàn thể chất bẩm sinh, mục tiêu thực tế là nâng chứng sợ lạnh quá mức hiện tại lên mức ấm áp thoải mái phù hợp với tuổi tác, thể chất của bản thân. Khi kết hợp với giữ ấm, vận động, ăn uống, sự thay đổi sẽ lớn hơn và kéo dài hơn.

Q Nghe nói xét nghiệm cũng không tìm ra nguyên nhân. Đông y xử lý chứng sợ lạnh không rõ nguyên nhân như thế nào?

A. Đông y không tìm kiếm tên bệnh cụ thể, mà xem xét cân bằng tuần hoàn sinh nhiệt và phân bổ nhiệt khắp cơ thể đã bị phá vỡ ở đâu. Vì vậy ngay cả chứng sợ lạnh mà xét nghiệm không giải thích được cũng có thể tiếp cận phù hợp với tình trạng cơ thể.

Q Ngoài chứng sợ lạnh, tôi còn bị tê tay chân, đau bụng kinh, khó tiêu kèm theo. Những triệu chứng này có thể cải thiện cùng lúc không?

A. Những triệu chứng này thường xuất hiện cùng nhau từ cùng một gốc rễ (tuần hoàn kém và thiếu dương khí), nên điều trị gốc rễ thường giúp cải thiện chúng cùng lúc. Cách tiếp cận cân bằng tuần hoàn hiệu quả hơn là ức chế từng triệu chứng riêng lẻ.

Q Cứ đến mùa đông là tay chân lạnh đến mức không ngủ được. Làm sao để chăm sóc chứng sợ lạnh tại nhà?

A. Giữ ấm và kích thích tuần hoàn là mấu chốt. Hãy bọc ấm tay chân, cổ chân, bụng dưới, ngâm tay chân trong nước ấm hoặc thường xuyên giãn cơ nhẹ, đi bộ để thúc đẩy tuần hoàn ngoại vi.

Q Nghe nói vận động có ích cho chứng sợ lạnh, nên tập loại vận động nào và tập như thế nào?

A. Cơ bắp giống như lò sưởi của cơ thể, nên kết hợp tập sức mạnh phần thân dưới và vận động aerobic sẽ cải thiện cả khả năng sinh nhiệt lẫn tuần hoàn ngoại vi. Thay vì cường độ cao, kiên trì các bài tập nhẹ như đi bộ, leo cầu thang, squat mới là mấu chốt.

Q Nếu uống thuốc bắc làm ấm cơ thể lâu dài, liệu có bị tích nhiệt trong người hay sinh ra tình trạng nhờn thuốc không?

A. Thuốc bắc được kê phù hợp với thể chất và tình trạng không phải là loại thuốc gây nhờn thuốc hay tích nhiệt vô tội vạ trong cơ thể. Tuy nhiên vì thể trạng luôn thay đổi, nên điều chỉnh đơn thuốc theo tình trạng qua các lần khám định kỳ sẽ an toàn hơn.

Q Khi ra ngoài trời lạnh, tay chân tôi trắng bệch rồi chuyển sang xanh, đỏ. Đây cũng chỉ là chứng sợ lạnh thôi phải không?

A. Nếu tay chân đổi màu rõ rệt từ trắng sang xanh rồi đỏ khi ở nơi lạnh, đây không phải chứng sợ lạnh đơn thuần mà có thể là bệnh lý mạch máu như hiện tượng Raynaud, cần được bệnh viện khám để phân biệt. Sự đổi màu này là dấu hiệu cần kiểm tra an toàn trước tiên.

Q Tôi đang uống thuốc tuyến giáp và viên sắt trị thiếu máu, có thể uống thêm thuốc bắc trị sợ lạnh cùng lúc không?

A. Phần lớn trường hợp có thể tiếp tục dùng thuốc hiện tại kết hợp thuốc bắc, nhưng nhất thiết phải cho bác sĩ biết tất cả các loại thuốc đang dùng để kê đơn an toàn. Không được tự ý ngừng thuốc tuyến giáp hoặc viên sắt, phần trùng lặp sẽ được điều chỉnh khi khám.

Q Sau khi bắt đầu điều trị, bao lâu thì tôi có thể cảm nhận tay chân ấm lên?

A. Chứng sợ lạnh nhẹ do tuần hoàn thường có thay đổi trong vài tuần, còn chứng sợ lạnh đã ăn sâu lâu ngày thường cần quản lý bền bỉ từ 2-3 tháng trở lên mới ổn định. Tốc độ hồi phục thay đổi tùy nguyên nhân, thể chất và thói quen sinh hoạt.

Q Tôi ngoài 50 tuổi, từ trẻ đã bị lạnh tay chân. Chứng sợ lạnh lâu năm như vậy có thể cải thiện được không?

A. Ngay cả chứng sợ lạnh lâu năm cũng có thể cải thiện đáng kể, nhưng cần quản lý theo từng giai đoạn thay vì kết thúc nhanh chóng. Bồi bổ khí thiếu hụt và tái cân bằng tuần hoàn thường giúp hơi ấm ở tay chân và cơ thể cải thiện đáng kể so với trước.

Q Ở nhiệt độ mà người khác thấy bình thường, tôi vẫn thấy tay chân lạnh như băng và người ớn lạnh. Vì sao lại bị nhạy cảm với lạnh như vậy?

A. Nhạy cảm với lạnh xảy ra khi máu ấm không thể lưu thông đầy đủ đến tay và chân, khiến tay chân và cơ thể cảm thấy lạnh. Tuần hoàn ngoại vi kém, thiếu cân, thiếu máu, suy giáp là những nguyên nhân thường gặp, và hướng xử trí sẽ khác nhau tùy nguyên nhân.

Q Tôi là phụ nữ ngoài 30 tuổi nhưng chỉ riêng mình tôi thấy tay chân đặc biệt lạnh và không chịu được rét. Vì sao phụ nữ hay bị sợ lạnh hơn?

A. Phụ nữ thường có khối lượng cơ ít hơn nên sinh nhiệt ít hơn, cộng thêm tình trạng thiếu máu hoặc suy nhược do kinh nguyệt, sinh nở dễ chồng chất khiến chứng sợ lạnh dễ nhận thấy hơn. Tuy nhiên vì khác biệt cá nhân khá lớn, nếu triệu chứng nặng nên kiểm tra các nguyên nhân tiềm ẩn như thiếu máu, tuyến giáp.

Q Tôi thường thích uống nước lạnh, cà phê đá, ăn salad — những món ăn lạnh này có làm chứng sợ lạnh nặng thêm không?

A. Thường xuyên ăn uống đồ lạnh có thể làm lạnh bụng, gây gánh nặng cho tiêu hóa và tuần hoàn, khiến bạn dễ cảm thấy lạnh hơn. Chuyển sang uống nước ấm, ăn đồ đã nấu chín, dùng nguyên liệu làm ấm cơ thể sẽ thay đổi nền tảng của tuần hoàn.

Q Tôi ăn kiêng bằng cách bớt bữa và cũng hút thuốc — điều này có liên quan đến chứng lạnh tay chân không?

A. Ăn kiêng quá mức khiến năng lượng sinh nhiệt của cơ thể tự thân thiếu hụt, còn hút thuốc làm co mạch máu ngoại vi, giảm tuần hoàn đến tay chân. Cả hai đều là yếu tố tiêu biểu làm nặng thêm chứng sợ lạnh, nên ăn uống điều độ và bỏ thuốc lá là nền tảng của sự phục hồi.

Q Tôi đang đi làm ở quận Dong-gu, Incheon và muốn điều trị chứng sợ lạnh, nhưng khó sắp xếp thời gian ban ngày.

A. Điều trị chứng sợ lạnh thường được quản lý bằng các lần khám định kỳ cách nhau 2-4 tuần để theo dõi tiến triển và điều chỉnh. Thời gian khám và lịch uống thuốc bắc có thể sắp xếp theo lịch làm việc, nên chúng tôi khuyên nên đặt lịch trước để tránh chờ đợi.

Q Điều trị chứng sợ lạnh diễn ra theo những giai đoạn nào?

A. Trước tiên xác định nguyên nhân và thể chất qua bắt mạch, tư vấn, sau đó tiến hành bồi bổ dương khí → cân bằng tạng phủ → khai thông tuần hoàn bị tắc và chất thải để hơi ấm lưu thông → củng cố hồi phục. Tùy tình trạng cá nhân mà điều chỉnh trọng tâm vào tuần hoàn.

Q Uống thuốc bắc có thực sự cải thiện chứng sợ lạnh không? Hay chỉ là cảm giác ấm lên tạm thời thôi?

A. Điều trị bằng thuốc bắc là cách tiếp cận bồi bổ dương khí và tăng cường tuần hoàn để hơi ấm lan đến đầu ngón tay, ngón chân, không phải là cảm giác mơ hồ. Tuy nhiên chỉ khi kiểm tra đồng thời các nguyên nhân như thiếu máu, tuyến giáp và điều trị đúng gốc rễ thì mới thấy được thay đổi thực sự.

Q Bệnh viện nói tuyến giáp và xét nghiệm máu của tôi đều bình thường, nhưng tay chân tôi luôn lạnh. Chứng sợ lạnh không hiện trên xét nghiệm có thể cải thiện bằng Đông y không?

A. Trường hợp xét nghiệm bình thường nhưng chứng sợ lạnh vẫn tiếp diễn thực ra khá phổ biến. Chứng sợ lạnh xuất phát từ mất cân bằng chức năng tuần hoàn, sinh nhiệt hơn là bất thường cấu trúc, chính là lĩnh vực mà điều trị Đông y điều hòa cân bằng tuần hoàn toàn thân phát huy thế mạnh.