Gan nhiễm mỡ

Q Tôi là nhân viên văn phòng hay tăng ca, không có thời gian tập, tiệc tùng cũng nhiều. Trong hoàn cảnh này gan nhiễm mỡ thật sự có thể đỡ được không?

A. Nhân viên văn phòng bận rộn cũng hoàn toàn có thể cải thiện gan nhiễm mỡ. Thay vì tập lớn, chỉ cần kiên trì những việc nhỏ—đi bộ khi di chuyển, dùng cầu thang, giảm rượu và tinh bột khi đi tiệc, bỏ ăn đêm và đồ uống ngọt—chỉ số men gan cũng cải thiện. Thói quen bền vững quan trọng hơn sự hoàn hảo.

Q Tôi giảm cân nhiều lần mà cứ tăng lại (yo-yo), người như tôi liệu có đảo ngược được gan nhiễm mỡ không?

A. Dù đã tăng cân trở lại nhiều lần, gan nhiễm mỡ vẫn có thể đảo ngược. Thực ra việc giảm gấp và ăn vô độ lặp lại thường làm chuyển hóa kiệt sức, nên hơn là nhịn ăn quá mức, chăm sóc đều đặn làm hồi phục chuyển hóa mới hiệu quả hơn. Mấu chốt là tiếp cận theo cách không tăng cân lại.

Q Nghe nói cùng với gan nhiễm mỡ, huyết áp tôi cũng cao, đường huyết và cholesterol cũng ở mức ranh giới. Những cái này đều liên quan với nhau sao?

A. Vâng, gan nhiễm mỡ, cao huyết áp, đường huyết cao, rối loạn mỡ máu là những vấn đề liên quan cùng xuất phát từ một gốc gọi là hội chứng chuyển hóa. Vì vậy khi chăm sóc gan nhiễm mỡ, huyết áp, đường huyết, cholesterol cũng thường cùng tốt lên. Quản lý toàn bộ chuyển hóa cùng nhau hiệu quả hơn là từng cái riêng lẻ.

Q Bị chẩn đoán gan nhiễm mỡ và muốn thay đổi lối sống, nên bắt đầu từ đâu?

A. Trước hết hãy bỏ đồ uống ngọt và ăn đêm, giảm tinh bột tinh chế. Thêm vào đó cardio 3~5 lần/tuần và tập sức mạnh nhẹ sẽ tốt hơn. Hơn là thay đổi hết một lúc, việc kiên trì thiết lập một hai thói quen trước sẽ hiệu quả hơn.

Q Đã là gan nhiễm mỡ không do rượu thì uống rượu được chứ nhỉ? Đi tiệc uống chút ít chắc không sao?

A. Dù là gan nhiễm mỡ không do rượu, rượu vẫn thêm gánh nặng cho gan nên hạn chế hoặc kiêng rượu là nguyên tắc. Thêm rượu vào lá gan đã tích mỡ làm tăng nguy cơ viêm, tổn thương. Nếu hay đi tiệc, tốt nhất giảm cả số lần lẫn lượng.

Q Tôi bị gan nhiễm mỡ, gần đây mắt hơi vàng, rất mệt và bụng có cảm giác trướng lên. Những cái này cũng do gan nhiễm mỡ sao?

A. Vàng mắt, vàng da (vàng da), bụng sưng (cổ trướng), mệt mỏi nặng có thể là dấu hiệu cảnh báo của bệnh gan tiến triển vượt quá gan nhiễm mỡ đơn thuần, cần khám nội khoa ngay. Nếu có các triệu chứng này, phải đi khám chuyên sâu ở bệnh viện trước, chưa vội chăm sóc.

Q Khám thấy chỉ số men gan (AST, ALT) cao nhiều. Mức này thì chỉ chăm sóc gan nhiễm mỡ là được không?

A. Nếu chỉ số men gan (AST, ALT) cao rõ rệt, có thể vượt quá gan nhiễm mỡ đơn thuần, tồn tại khả năng viêm gan hay bệnh gan khác, nên cần khám nội khoa chuyên sâu trước. Phải xác nhận có viêm gan virus không rồi chăm sóc theo nguyên nhân; để chỉ số cao mà chỉ tự chăm sóc là nguy hiểm.

Q Tôi đang uống thuốc tiểu đường và thuốc cholesterol, có thể chăm sóc gan nhiễm mỡ cùng lúc không? Có phải ngưng thuốc không?

A. Dù đang dùng thuốc tiểu đường, thuốc mỡ máu, bạn vẫn có thể chăm sóc gan nhiễm mỡ cùng lúc, thậm chí kết hợp còn có ích. Chỉ là đừng tự ý ngưng thuốc; khi bắt đầu kế hoạch chăm sóc, trao đổi với bác sĩ điều trị là an toàn nhất.

Q Gan nhiễm mỡ thường mất bao lâu mới đỡ? Chăm sóc vài tháng là chỉ số trở về bình thường sao?

A. Gan nhiễm mỡ tùy từng người, nhưng nếu chăm sóc đều đặn, nhiều trường hợp trong 3~6 tháng chỉ số men gan và hình ảnh siêu âm cải thiện rõ rệt. Nó tùy tốc độ giảm cân và mức độ gan nhiễm mỡ ban đầu; hơn là giảm gấp, sự kiên trì mới quan trọng.

Q Gan nhiễm mỡ chẳng có triệu chứng gì, cứ để vậy không được sao? Bỏ mặc thì sẽ ra sao?

A. Dù không triệu chứng, nếu bỏ mặc, ở một số người gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, rồi xơ hóa gan, xơ gan, nên cần chăm sóc. Nguy cơ hội chứng chuyển hóa, bệnh tim mạch cũng tăng theo. Lúc chưa có triệu chứng lại chính là thời điểm tốt nhất để đảo ngược.

Q Khám sức khỏe phát hiện tôi bị gan nhiễm mỡ, nhưng tôi hầu như không uống rượu. Không uống rượu sao vẫn bị gan nhiễm mỡ?

A. Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong gan; dù không uống rượu, gan nhiễm mỡ không do rượu gây ra bởi béo phì, kháng insulin hay hội chứng chuyển hóa vẫn rất phổ biến. Bệnh thường không có triệu chứng nên hay được phát hiện tình cờ khi khám.

Q Tôi thuộc dạng gầy, cân nặng cũng bình thường mà lại bị chẩn đoán gan nhiễm mỡ. Không mập cũng có thể bị gan nhiễm mỡ sao?

A. Vâng, người trông gầy cũng có thể bị gan nhiễm mỡ. Dù bên ngoài mảnh mai, nếu mỡ nội tạng nhiều, khối cơ ít và có kháng insulin thì gan vẫn tích mỡ. Uống đồ ngọt, ăn tinh bột tinh chế và thiếu vận động cũng là nguyên nhân.

Q Bị gan nhiễm mỡ thì phải đặc biệt kiêng những món gì? Chỉ cần không ăn đồ dầu mỡ là được sao?

A. Với gan nhiễm mỡ, đồ uống ngọt, đường fructose và tinh bột tinh chế mới là vấn đề lớn hơn cả đồ dầu mỡ. Mấu chốt là giảm đường dạng lỏng như nước có ga, nước ép, cà phê hòa tan, giảm gạo trắng, bánh mì, mì, cùng ăn đêm và ăn quá nhiều. Chuyển sang rau, đạm, ngũ cốc nguyên cám sẽ có ích.

Q Để khỏe mạnh tôi ăn nhiều trái cây và nước ép trái cây, việc này liệu có không tốt cho gan nhiễm mỡ không?

A. Vâng, trái cây và đặc biệt là nước ép nhiều fructose, ăn quá nhiều không tốt cho gan nhiễm mỡ. Trái cây nguyên quả có chất xơ nên lượng vừa phải thì ổn, nhưng nước ép đường cô đặc làm tăng mỡ gan. Nên ăn trái cây nguyên quả 1~2 lần/ngày và giảm nước ép, sinh tố.

Q Tôi muốn đến phòng khám Đông y Dongjedang vì gan nhiễm mỡ, lần đầu đến thì tiến hành thế nào? Tôi sống ở Dong-gu, Incheon nên khá gần.

A. Tại phòng khám Đông y Dongjedang ở Dong-gu, Incheon, lần đầu đến chúng tôi cùng xem kết quả khám và lối sống, thói quen ăn uống, kiểm tra tình trạng chuyển hóa qua bắt mạch và tư vấn, rồi hướng dẫn hướng chăm sóc phù hợp với từng người. Nếu có chỉ số khám cũ hay thuốc đang dùng, mang theo sẽ giúp tư vấn thuận lợi hơn.

Q Bắt đầu chăm sóc gan nhiễm mỡ thì từ đầu đến cuối trải qua những giai đoạn nào? Tôi muốn biết quy trình đại khái.

A. Thường buổi tư vấn đầu sẽ kiểm tra chỉ số khám, lối sống để định hướng; kế đến cùng điều chỉnh ăn uống, vận động, chăm sóc chuyển hóa; sau đó định kỳ kiểm tra thay đổi cân nặng và chỉ số men gan rồi tinh chỉnh kế hoạch. Mấu chốt là duy trì đều với tốc độ vừa sức.

Q Gan nhiễm mỡ một khi đã bị thì theo suốt đời sao? Chăm sóc thì thật sự có thể khỏi không?

A. Ở giai đoạn sớm, gan nhiễm mỡ phần lớn là trạng thái có thể đảo ngược. Nếu giảm 7~10% cân nặng và kiên trì điều chỉnh ăn uống, vận động, mỡ tích trong gan thực sự giảm đi và chỉ số cũng tốt lên. Cần chăm sóc trước khi nó tiến triển thành viêm, xơ hóa.

Q Nghe nói chỉ cần điều chỉnh ăn uống là gan nhiễm mỡ đỡ hơn, thật sự chỉ cần bớt cơm là được sao? Có nhất thiết phải tập không?

A. Chỉ điều chỉnh ăn uống thôi gan nhiễm mỡ cũng đỡ, nhưng nếu tập luyện cùng thì hiệu quả lớn hơn nhiều. Đặc biệt kết hợp cardio và tập sức mạnh giúp mỡ gan giảm tốt hơn, kháng insulin cũng cải thiện. Hơn là nhịn ăn quá mức, cân bằng ăn uống + vận động vừa an toàn vừa dễ duy trì.