Tăng cân thời mãn kinh và tăng cân tuổi trung niên

Q Tôi 53 tuổi và mong muốn trở lại cân nặng thời còn trẻ. Giảm đến mức đó trong thời kỳ mãn kinh có thực tế không?

A. Thay vì cố gắng trở lại cân nặng của tuổi 20, một mục tiêu thực tế tập trung cải thiện sức khỏe và các chỉ số sẽ tốt hơn. Chỉ cần giảm 5-10% cân nặng ban đầu cũng giúp huyết áp, đường huyết, phù nề, thể trạng cải thiện rõ rệt. Mục tiêu như vậy an toàn hơn và dễ duy trì hơn trong thời kỳ mãn kinh.

Q Tôi 49 tuổi, vẫn đang ở giai đoạn đầu tiền mãn kinh trước khi mãn kinh hoàn toàn. Nếu bắt đầu quản lý từ bây giờ, tôi có thể phòng ngừa tăng cân sau mãn kinh không?

A. Khả năng cao là có. Giai đoạn quanh mãn kinh là ngay trước khi trao đổi chất thay đổi lớn, nên nếu bảo vệ cơ bắp và xây dựng thói quen từ bây giờ có thể giảm đáng kể mức tăng cân đột ngột sau mãn kinh. Bắt đầu sớm dễ dàng hơn nhiều so với giảm cân sau này.

Q Tôi 54 tuổi, cùng với việc tăng cân, huyết áp và cholesterol cũng tăng theo, đầu gối cũng đau. Nếu chỉ giảm cân thôi thì những vấn đề này có cải thiện theo không?

A. Có, giảm mỡ nội tạng thường giúp huyết áp, đường huyết, cholesterol, áp lực lên đầu gối cùng cải thiện. Tuy nhiên cũng cần chú ý phòng ngừa loãng xương, nên cách tiếp cận bảo vệ cơ bắp và xương trong khi giảm cân là rất quan trọng.

Q Tôi là nhân viên văn phòng 48 tuổi không có thời gian. Chỉ đi bộ có đủ để giảm cân thời mãn kinh không, hay cần tập thêm môn khác?

A. Chỉ đi bộ thôi là chưa đủ, cần bổ sung tập luyện sức mạnh. Thời kỳ mãn kinh cơ bắp và xương cùng suy giảm, nên tập sức mạnh 2-3 lần/tuần là chìa khóa cho cả giảm cân và sức khỏe. Hãy dùng đi bộ như bài tập cardio bổ sung thêm.

Q Tôi 52 tuổi, ban đêm bốc hỏa nên ngủ không ngon, ban ngày mệt mỏi nên cứ ăn liên tục. Việc ngủ không ngon có liên quan đến cân nặng không?

A. Có liên quan. Thiếu ngủ làm rối loạn hormone thèm ăn, dẫn đến thèm đồ ngọt và ăn quá nhiều, đồng thời làm giảm trao đổi chất. Điều trị đồng thời bốc hỏa và mất ngủ thời mãn kinh để phục hồi giấc ngủ là trụ cột quan trọng trong quản lý cân nặng.

Q Tôi 54 tuổi, mãn kinh từ năm ngoái, nhưng gần đây cân nặng đột ngột tăng và xuất hiện chảy máu âm đạo mà trước đây không có. Có thể coi đây chỉ là thay đổi bình thường của mãn kinh không?

A. Không. Chảy máu âm đạo sau mãn kinh tuyệt đối không được coi là thay đổi bình thường của mãn kinh mà phải đi khám phụ khoa để kiểm tra nội mạc tử cung và các vấn đề liên quan. Việc kiểm tra này quan trọng hơn quản lý cân nặng. Hãy đi khám ngay không chậm trễ.

Q Tôi 49 tuổi, mấy tháng gần đây cân nặng đột ngột giảm hoặc đột ngột tăng không rõ lý do, và tim thường đập nhanh. Đây có phải chỉ là do mãn kinh không?

A. Khó có thể chỉ quy cho mãn kinh. Cân nặng thay đổi nhanh trong thời gian ngắn kèm theo tim đập nhanh nghiêm trọng có thể do nguyên nhân khác như bệnh tuyến giáp, cần được kiểm tra. Đừng tự chẩn đoán và chỉ ăn kiêng, hãy đi khám trước.

Q Tôi 53 tuổi, mỗi ngày đều uống thuốc huyết áp và thuốc tuyến giáp. Uống những thuốc này cùng lúc quản lý giảm cân có ổn không?

A. Ngay cả khi đang dùng thuốc, phần lớn vẫn có thể kết hợp quản lý cân nặng, nhưng bạn phải thông báo chính xác các thuốc hiện đang dùng để đảm bảo an toàn. Đừng tự ý ngừng hoặc giảm liều thuốc, hãy chia sẻ chính xác danh sách thuốc khi tư vấn.

Q Tôi 47 tuổi sắp bắt đầu quản lý cân nặng, tò mò không biết khi nào sẽ thấy thay đổi. Giảm cân thời mãn kinh mất khoảng bao lâu?

A. Thường sau 2-4 tuần sẽ cảm nhận được thay đổi về phù nề và thể trạng trước, còn giảm cân rõ rệt cần kiên trì 2-3 tháng mới xuất hiện ổn định. Ở thời kỳ mãn kinh, giảm cân chậm lại thực ra có lợi hơn vì ít bị tăng cân trở lại.

Q Tôi 50 tuổi, đã nhiều lần giảm rồi tăng cân trở lại, lần này muốn giảm mà không bị tăng cân trở lại. Làm sao để ngăn tăng cân trở lại thời mãn kinh?

A. Nguyên nhân chính của việc tăng cân trở lại là mất cơ bắp. Bảo vệ cơ bắp bằng tập luyện sức mạnh và protein trong khi giảm cân từ từ, đồng thời duy trì thói quen sau khi giảm cân, có thể giảm đáng kể tình trạng tăng cân trở lại ngay cả trong thời kỳ mãn kinh.

Q Tôi vừa tròn 49 tuổi và từ khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, dù ăn uống như trước tôi vẫn cứ tăng cân. Tại sao ở tuổi này lại đột nhiên tăng cân như vậy?

A. Quanh giai đoạn mãn kinh, estrogen giảm khiến mỡ bụng (mỡ nội tạng) tăng lên, đồng thời trao đổi chất cơ bản và khối cơ cũng giảm theo. Vì vậy ăn uống như cũ vẫn dễ tăng cân hơn. Đây không phải do ý chí mà do điều kiện cơ thể đã thay đổi.

Q Tôi là nội trợ 52 tuổi, tay chân vẫn như cũ nhưng mỡ chỉ tích tụ ở vùng bụng dưới và hông. Tại sao mỡ chỉ tập trung ở bụng như vậy?

A. Khi nội tiết tố nữ giảm, cơ thể chuyển sang tích mỡ ưu tiên ở vùng bụng (mỡ nội tạng) thay vì mông và đùi. Vì vậy tay chân vẫn như cũ nhưng bụng lại trông như phình to. Đây là thay đổi vóc dáng thường gặp thời mãn kinh.

Q Tôi là mẹ 51 tuổi đi làm, sau khi tăng ca về đêm hay thèm đồ ngọt. Có món ăn nào cần đặc biệt lưu ý trong thời kỳ mãn kinh không?

A. Carbohydrate tinh chế (cơm trắng, bánh mì, bánh kẹo), đồ uống có đường và ăn khuya quá nhiều gây tăng cân thời mãn kinh. Ngược lại, tăng cường protein, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt sẽ có ích. Việc bổ sung gì cũng quan trọng như việc cắt giảm gì.

Q Tôi 49 tuổi, buổi tối uống một hai ly bia thì hôm sau mặt và tay sưng phù, cân nặng cũng tăng. Rượu bia có thực sự xấu đến vậy với cân nặng thời mãn kinh không?

A. Bản thân rượu bia đã nhiều calo và làm trầm trọng thêm tình trạng phù nề, bốc hỏa thời mãn kinh, gây bất lợi cho việc quản lý cân nặng. Nếu tình trạng phù nề và tăng cân hôm sau cứ lặp lại thì nên hạn chế. Uống đủ nước và ăn nhạt cũng có ích.

Q Tôi là nội trợ 50 tuổi sống ở quận Dong-gu, Incheon. Tôi muốn đến Dongjedang để quản lý cân nặng thời mãn kinh, lần đầu đến thì quy trình như thế nào?

A. Lần khám đầu, buổi tư vấn sẽ xem xét lịch sử cân nặng, thói quen ăn uống, triệu chứng mãn kinh (bốc hỏa, phù nề, giấc ngủ...) và thuốc đang dùng, cùng với bắt mạch và đánh giá cơ thể để cùng tìm nguyên nhân. Hướng quản lý sẽ được xác định dựa trên kết quả đó. Nên đặt lịch hẹn trước khi đến sẽ thuận tiện hơn.

Q Tôi 51 tuổi, nếu nhận quản lý thì muốn biết trước sẽ trải qua khoảng những giai đoạn nào. Từ đầu đến cuối sẽ diễn ra thế nào?

A. Thường sẽ là: giai đoạn tư vấn, kiểm tra để xác định nguyên nhân → giai đoạn giải phóng tuần hoàn bị ức chế như phù nề, bốc hỏa trước → giai đoạn giảm cân bằng cách loại bỏ phần dư thừa tích tụ → giai đoạn duy trì để bảo vệ cân nặng đã giảm được. Thứ tự và thời gian sẽ được điều chỉnh theo tình trạng cơ thể.

Q Qua tuổi 50 tôi cảm thấy làm gì cũng không giảm được cân nên hay bỏ cuộc trước khi thử. Ở tuổi này liệu có thực sự giảm cân được không?

A. Được. Tuy nhiên tốc độ chậm hơn so với tuổi 20-30 và cần quản lý kèm theo việc bảo vệ cơ bắp. Thay vì nhịn ăn quá mức, cách tiếp cận phục hồi trao đổi chất vẫn có thể cải thiện đáng kể cân nặng và các chỉ số ngay cả trong thời kỳ mãn kinh.

Q Tôi 48 tuổi, trước đây chỉ cần nhịn ăn một chút là giảm cân, nhưng dạo này nhịn ăn cũng không thay đổi gì. Cùng một cách sao giờ lại không hiệu quả nữa?

A. Trong thời kỳ mãn kinh, nhịn ăn sẽ làm mất cơ bắp trước, khiến trao đổi chất cơ bản giảm thêm, cuối cùng tạo thành vòng luẩn quẩn giảm cân kém hơn trước. Không phải phương pháp sai mà là cơ thể đã thay đổi, cần chuyển sang cách tiếp cận phục hồi trao đổi chất.