Cảm giác vướng ở cổ họng

Q Cả tai mũi họng lẫn nội soi đều nói không có bất thường. Vậy vì sao tôi vẫn cảm thấy?

A. Xét nghiệm nhìn vào cấu trúc thấy được. Sự căng cơ và độ nhạy của cảm giác không hiện lên ở đó. Không phải bỏ sót nguyên nhân, mà nó nằm ngoài phạm vi các xét nghiệm ấy.

Q Tôi lo có thể là tuyến giáp hay bệnh ác tính ở họng. Làm sao phân biệt?

A. Nếu nuốt thức ăn khó, cân nặng tự giảm, hoặc giọng nói thay đổi kéo dài hơn hai tuần thì xét nghiệm đi trước. Ngược lại, nếu thức ăn và nước vẫn trôi dễ mà chỉ nuốt nước bọt thấy lạ, và cảm giác lên xuống theo căng thẳng, thì nhiều khả năng là nguyên nhân chức năng.

Q Tôi sống chung với cảm giác vướng cổ họng đã nhiều năm. Tình trạng này có khá lên không?

A. Lâu năm không có nghĩa là hết cách. Chỉ là thay vì biến mất trong một ngày, thời gian bạn cảm thấy nó sẽ ngắn lại và cường độ nhạt đi. Lấy thay đổi đó làm thước đo, bạn sẽ biết hướng đi có đúng không.

Q Cùng với cảm giác vướng, tôi còn đầy bụng, tức ngực và lo âu. Chúng có liên quan không?

A. Chúng thường tách ra từ cùng một gốc. Căng thẳng làm chậm vận động của dạ dày, và áp lực ứ lại đi lên nên được cảm nhận ở cổ họng và ngực. Vì thế chỉ chăm cổ họng thì phần còn lại vẫn ở đó.

Q Ngay lúc thấy nghẹn, tôi có thể làm gì?

A. Hãy hít sâu và chậm bằng mũi rồi thở ra dài hơn, lặp lại vài lần. Kiểu thở làm bụng phồng lên rất hiệu quả để nới lỏng cơ vùng cổ họng. Sau đó nuốt một ngụm nước ấm, thường là sẽ trôi qua nhẹ nhàng.

Q Cứ nằm xuống ngủ là cổ họng nghẹn hơn. Tôi nên làm gì?

A. Sau khi ăn, đừng nằm trong ít nhất hai tiếng. Tư thế nằm khiến thức ăn trong dạ dày dễ đi ngược lên, làm kích thích ở cổ họng tăng lên. Kê cao thân trên một chút khi ngủ cũng có ích.

Q Khi vướng cổ họng, lúc nào tôi nên đi xét nghiệm trước?

A. Nếu thức ăn thật sự mắc lại hoặc nuốt đau, cân nặng tự giảm, hoặc giọng thay đổi từ hai tuần trở lên thì xét nghiệm đi trước. Tương tự khi sờ thấy khối ở cổ hoặc đờm có lẫn máu. Chăm sóc Đông y dành cho người không có các dấu hiệu này và đã xác nhận xét nghiệm bình thường.

Q Vì thấy nghẹn nên tôi cứ hắng giọng liên tục. Như vậy có sao không?

A. Lặp lại thì bất lợi. Hắng giọng kích thích dây thanh và niêm mạc họng khiến chúng sưng lên, và chính chỗ sưng đó lại nuôi cảm giác vướng. Khi thấy nghẹn, một ngụm nhỏ nước ấm tốt hơn là hắng giọng.

Q Tôi đang uống thuốc ức chế axit và thuốc an thần. Có thể dùng thuốc Đông y cùng lúc không?

A. Phần lớn là có thể, nhưng bạn cần cho chúng tôi biết tất cả thuốc đang dùng. Tùy loại, chúng tôi hướng dẫn uống cách nhau một đến hai giờ. Đừng tự ý ngưng thuốc đang dùng; thời điểm giảm liều do hai bên cùng quyết định.

Q Bắt đầu điều trị thì bao lâu sẽ dễ chịu?

A. Thường thì số lần bạn để ý tới nó trong ngày giảm trước, rồi cường độ mới nhạt đi. Nếu do căng thẳng, nhiều người thấy thay đổi trong vài tuần; nếu có trào ngược xen vào thì cần thêm thời gian. Trước khi nó biến mất hẳn, số giờ bạn quên nó đi sẽ tăng lên trước.

Q Cổ họng tôi như vướng thứ gì đó, khạc không ra mà nuốt cũng không trôi. Rốt cuộc có gì trong đó?

A. Phần lớn trường hợp không có gì mắc lại thật. Các cơ quanh cổ họng luôn căng và cảm giác trở nên nhạy, khiến cơ thể đọc thành "có gì vướng". Một đặc điểm điển hình là thức ăn và nước trôi bình thường, còn nuốt nước bọt lại khó chịu hơn.

Q Chỉ những giai đoạn căng thẳng cổ họng tôi mới nghẹn tức. Tâm trạng thật sự có thể ảnh hưởng tới cổ họng sao?

A. Có. Căng thẳng kéo dài làm cơ cổ và vai cứng lại trước, rồi khi chức năng điều hòa tự động của cơ thể bị xáo trộn, cảm giác ở cổ họng trở nên nhạy hơn. Đây không phải tưởng tượng mà là thay đổi thật ở cơ và thần kinh.

Q Tôi chưa từng bị trào ngược chua, vậy mà được nói là do trào ngược. Có thể như vậy không?

A. Có. Không hiếm trường hợp không có trào ngược hay nóng rát rõ ràng mà chỉ có kích thích lan tới cổ họng. Khi dạ dày không làm rỗng kịp và áp lực tăng, kích thích đó làm cảm giác ở cổ họng nhạy hơn.

Q Món ăn hay thói quen nào làm cảm giác vướng nặng thêm?

A. Cà phê và rượu, bữa tối muộn và ăn khuya, đồ nhiều dầu mỡ là những thứ tiêu biểu. Dạ dày làm rỗng chậm thì kích thích sẽ lên tới cổ họng. Nước có ga và đồ cay cũng kích thích niêm mạc họng.

Q Những hôm nói nhiều hoặc ngồi trong văn phòng khô, tôi thấy nặng hơn. Vì sao?

A. Cổ họng khô thì niêm mạc nhạy hơn, nên cùng một kích thích cũng thấy lớn hơn. Nói lâu hoặc thở bằng miệng càng làm khô thêm. Uống nước ấm từng ngụm nhỏ và thường xuyên đã tạo khác biệt.

Q Tôi ngoài bốn mươi, làm việc ở Dong-gu, Incheon. Bao lâu nên đến khám một lần?

A. Giai đoạn đầu chúng tôi châm cứu hai đến ba lần mỗi tuần để giải tỏa căng ở cổ và vai trước. Khi ổn định thì giãn khoảng cách và tăng tỉ trọng thuốc Đông y cùng quản lý sinh hoạt. Ngay lần khám đầu, chúng tôi cùng xem lịch làm việc để đặt kế hoạch khả thi.

Q Phòng khám Đông y điều trị cảm giác vướng cổ họng như thế nào?

A. Trước hết chúng tôi sàng lọc dấu hiệu nguy hiểm, rồi xem cùng lúc độ căng của cổ vai và tình trạng bụng. Sau đó châm cứu giải tỏa vùng căng cứng quanh cổ họng, đồng thời khôi phục lực đẩy xuống của dạ dày và chức năng điều hòa đã quá nhạy. Hơi thở, giờ ăn và thói quen hắng giọng được điều chỉnh để ngăn tái phát.

Q Tôi uống thuốc ức chế axit mấy tháng mà cảm giác vướng vẫn nguyên. Vì sao không hiệu quả?

A. Vì axit không phải nguyên nhân duy nhất. Nếu cơ cổ họng căng cứng và cảm giác đã nhạy đang cùng tạo ra nó, thì việc chỉ ức chế axit sẽ bỏ sót phần đó. Trước hết phải tách xem bên nào chiếm tỉ trọng lớn hơn.