Cồn cào buồn nôn · Nôn nao

Q Nội soi và xét nghiệm máu đều bình thường mà tôi vẫn buồn nôn. Có phải đã bỏ sót nguyên nhân?

A. Xét nghiệm nhìn vào tổn thương và viêm của niêm mạc, nên vấn đề của vận động và độ nhạy sẽ hiện ra là bình thường. Không phải bỏ sót, mà nguyên nhân nằm ngoài phạm vi các xét nghiệm ấy. Vì nguyên nhân nguy hiểm đã được loại trừ, đây lại là thời điểm tốt để chuyển sang hướng quản lý.

Q Liệu có thể không phải do tiêu hóa không? Tôi thường xuyên chóng mặt cùng lúc.

A. Buồn nôn còn đến từ hệ thăng bằng ở tai trong, đau nửa đầu, thuốc và thai kỳ. Đặc biệt nếu kèm cảm giác mọi thứ quay cuồng thì phải kiểm tra cả hệ thăng bằng. Nhớ được triệu chứng nào đến trước sẽ giúp ích rất nhiều cho việc phân biệt.

Q Tôi sống chung với cảm giác nôn nao đã nhiều năm. Tình trạng này có thể khá lên không?

A. Lâu năm không có nghĩa là hết cách. Chỉ là thay vì biến mất sau một đêm, số lần và cường độ của cơn nôn nao sẽ giảm trước. Lấy thay đổi đó làm thước đo, bạn sẽ biết hướng đi có đúng không.

Q Cùng với buồn nôn tôi còn trào ngược, ợ hơi, chóng mặt và đầu nặng. Có phải điều trị riêng từng thứ không?

A. Thường không phải các vấn đề riêng chồng lên nhau mà là những nhánh tách ra từ một dòng. Khi dạ dày không làm rỗng kịp, phần không xuống được bị đẩy lên thành trào ngược và ợ hơi; ứ trệ kéo dài còn làm lung lay tuần hoàn và cân bằng thần kinh tự chủ khiến đầu nặng. Vì thế chặn một thứ thì phần còn lại vẫn ở đó.

Q Khi cơn buồn nôn trào lên, ở nhà tôi làm được gì ngay?

A. Hãy ngồi hoặc giữ thân trên thẳng và thở chậm với hơi thở ra dài. Uống từng ngụm nhỏ nước ấm cũng có ích. Sau bữa ăn, thay vì nằm hãy đi bộ nhẹ 15–20 phút để hỗ trợ vận động của dạ dày.

Q Hôm sau một đêm mất ngủ, tôi nôn nao suốt cả ngày. Giấc ngủ cũng liên quan sao?

A. Thiếu ngủ làm tăng độ nhạy với cảm giác buồn nôn và làm chậm hồi phục của dạ dày. Cùng một kích thích sẽ gây phản ứng lớn hơn. Vì vậy trong giai đoạn hay có triệu chứng, giấc ngủ quan trọng ngang với chế độ ăn.

Q Khi buồn nôn, lúc nào thì phải đến bệnh viện ngay?

A. Nôn ra máu, nôn ra thứ giống bã cà phê, phân đen, hoặc nôn liên tục đến mức không giữ được nước đều cần cấp cứu ngay. Tương tự khi kèm đau đầu dữ dội, cứng gáy, lơ mơ, hoặc đau ngực và vã mồ hôi lạnh. Nếu cân nặng tự giảm hay khó nuốt, hãy đi xét nghiệm trước.

Q Tôi bắt đầu buồn nôn sau khi uống thuốc giảm đau và viên sắt. Có thể do thuốc không?

A. Hoàn toàn có thể. Thuốc giảm đau kháng viêm, kháng sinh, viên sắt và một số thuốc tiểu đường thường gây buồn nôn. Nếu thời điểm bắt đầu dùng trùng với lúc triệu chứng xuất hiện, hãy báo nơi kê đơn trước để xem có điều chỉnh được không.

Q Tôi đang uống thuốc dạ dày và thuốc chống trầm cảm. Có thể dùng thuốc Đông y cùng lúc không?

A. Phần lớn là có thể, nhưng bạn cần cho chúng tôi biết tất cả thuốc đang dùng. Tùy loại, chúng tôi hướng dẫn uống cách nhau một đến hai giờ. Đừng tự ý ngưng thuốc đang dùng; thời điểm giảm liều do hai bên cùng quyết định.

Q Bắt đầu điều trị thì bao lâu cơn buồn nôn sẽ giảm?

A. Thường thì số lần giảm trước cường độ. Từ vài lần mỗi ngày sẽ thu lại chỉ còn buổi sáng, rồi chỉ còn trong những tình huống nhất định. Triệu chứng vài tháng thường đổi trong vài tuần, còn trường hợp lâu năm cần theo dõi lâu hơn.

Q Mỗi ngày vài lần tôi thấy trào lên cảm giác chực nôn. Vì sao lại như vậy?

A. Khi dạ dày không làm rỗng kịp, thức ăn không xuống được mà bị đẩy ngược lên, và điều đó được cảm nhận là buồn nôn. Nếu các dây thần kinh nối dạ dày với não cũng trở nên nhạy cảm, cảm giác nôn nao sẽ lặp lại dù bạn không thực sự nôn. Đây là vấn đề của dòng chảy và độ nhạy chứ không phải cấu trúc, nên xét nghiệm khó bắt được.

Q Buổi sáng lúc đói tôi nôn nao rõ nhất, đánh răng thì bị ọe. Vì sao buổi sáng nặng hơn?

A. Vì dạ dày trống suốt đêm bị kích thích khi còn chưa sẵn sàng hoạt động. Nhịn càng lâu, kích thích của axit càng lớn và cảm giác buồn nôn càng rõ. Ọe khi đánh răng là do vùng họng sau đang trong trạng thái nhạy cảm cộng thêm vào.

Q Cứ trước cuộc họp quan trọng hay trên đường đi làm là tôi nôn nao và vã mồ hôi lạnh. Đây có phải chuyện tâm lý không?

A. Không phải do bạn yếu đuối — căng thẳng thực sự làm dừng vận động của dạ dày. Dạ dày và não nối với nhau bằng thần kinh nên tín hiệu căng thẳng truyền thẳng tới dạ dày. Vì vậy triệu chứng có thể trào lên ngay từ lúc bạn đoán trước được tình huống.

Q Ăn món nào thì buồn nôn nhiều hơn?

A. Đồ nhiều dầu mỡ và đồ chiên, rượu, cùng cà phê lúc bụng đói là những thứ tiêu biểu. Chúng nằm lâu trong dạ dày hoặc kích thích trực tiếp, làm mạnh thêm lực đẩy ngược. Món có mùi nồng đôi khi gây buồn nôn ngay trước cả khi ăn.

Q Ăn vào là buồn nôn nên tôi hay bỏ bữa. Vậy nên ăn thế nào?

A. Bỏ bữa làm kích thích axit mạnh hơn và thường khiến buồn nôn nặng thêm. Hãy ăn ít một và nhiều lần, bắt đầu từ món ấm vừa và thanh đạm. Canh hoặc cháo là khởi đầu tốt vì dạ dày dễ tiếp nhận.

Q Tôi là nhân viên văn phòng làm việc ở Dong-gu, Incheon. Bao lâu nên đến khám một lần?

A. Giai đoạn đầu chúng tôi rút ngắn khoảng cách còn hai đến ba lần mỗi tuần để dập triệu chứng trước. Khi đã ổn định thì giãn khoảng cách và tăng tỉ trọng thuốc Đông y cùng quản lý sinh hoạt. Ngay lần khám đầu, chúng tôi cùng xem lịch làm việc để đặt kế hoạch khả thi.

Q Phòng khám Đông y điều trị chứng buồn nôn theo trình tự nào?

A. Trước hết chúng tôi sàng lọc dấu hiệu nguy hiểm, rồi ấn bụng và bắt mạch để xem dạ dày cứng đến đâu. Sau đó lần lượt khôi phục vận động của dạ dày, dọn bớt phần cặn tích tụ, giúp niêm mạc bị kích thích hồi phục và ổn định thần kinh đã quá nhạy. Châm cứu và cứu ngải làm mềm vùng thượng vị đang căng, kèm thuốc Đông y phù hợp tình trạng.

Q Thuốc dạ dày và thuốc chống say chỉ đỡ lúc đó, vài ngày sau lại buồn nôn. Vì sao?

A. Những thuốc ấy chặn tín hiệu trào lên trong chốc lát, nhưng điều kiện khiến dạ dày không làm rỗng kịp vẫn còn nguyên. Vì thế hết tác dụng là trở lại như cũ. Chỉ khi thay đổi các điều kiện đó, khoảng cách giữa các cơn mới giãn ra.