Phù mặt · Cơ địa dễ phù

Q Xét nghiệm máu bình thường, thận cũng không sao, nhưng tôi vẫn phù. Vậy là không có nguyên nhân sao?

A. Xét nghiệm bình thường nghĩa là các nguyên nhân nguy hiểm đã được loại trừ, chứ không phải phù đã hết. Phù ở giai đoạn này là vấn đề tốc độ của tuần hoàn và chuyển hóa, nên khó hiện lên qua các chỉ số.

Q Làm sao phân biệt phù do thận, tim hay tuyến giáp với cơ địa chỉ đơn giản là dễ phù?

A. Khó thở, hoặc nằm xuống càng khó thở, hướng tới tim; tiểu ít, phù rõ quanh mắt hoặc nước tiểu nhiều bọt thì hướng tới thận. Sợ lạnh kèm mệt mỏi, táo bón và tăng cân thì nên xét nghiệm tuyến giáp. Kiểu phổ biến là phù lên xuống theo giờ trong ngày và theo bữa ăn mà không có những dấu hiệu trên.

Q Tôi dễ phù từ nhỏ. Đây có phải cơ địa và tôi phải sống như vậy suốt đời?

A. Có khuynh hướng bẩm sinh, nhưng nó không phải bất biến. Mức độ phù và thời gian kéo dài thay đổi rất nhiều theo điều kiện sinh hoạt. Thực tế, phù thường là thứ đáp ứng sớm nhất khi bắt đầu chăm sóc.

Q Cùng với phù, tay chân tôi lạnh, lúc nào cũng mệt, và trước kỳ kinh thì nặng hơn. Chúng có liên quan không?

A. Chúng thường cùng đến từ một vấn đề của tuần hoàn và chuyển hóa. Khi dòng chảy không tới được ngoại vi, tay chân lạnh còn nước thì đọng trong mô. Thay đổi nội tiết trước kỳ kinh khuếch đại thêm khuynh hướng ấy.

Q Ở nhà tôi có thể thử ngay điều gì?

A. Hai ngày một lần, hãy tắm nước ấm hoặc ngâm chân đủ để mặt lấm tấm mồ hôi. Nó giúp phần nước ứ thoát ra qua tuyến mồ hôi. Buổi tối, kê chân cao hơn tim 10–15 phút thì sáng hôm sau nhẹ hơn hẳn.

Q Những tuần thiếu ngủ, mặt tôi phù nhiều hơn hẳn. Giấc ngủ cũng liên quan sao?

A. Thiếu ngủ làm rối nhịp điều hòa nước và muối, nên phù buổi sáng tăng lên. Tư thế ngủ và giờ giấc cũng ảnh hưởng. Ngủ muộn dậy muộn kéo dài sẽ khiến phù trở thành trạng thái mặc định.

Q Vì phù, khi nào tôi phải đến bệnh viện trước?

A. Một chi đột ngột phù kèm đau hoặc nóng, khó thở hay nằm xuống thấy khó thở, và lượng nước tiểu giảm rõ đều cần khám ngay. Tương tự khi tăng cân nhanh trong vài ngày, hoặc phù rõ quanh mắt kèm nước tiểu nhiều bọt. Phù đột ngột kèm đau đầu khi mang thai phải được xác nhận không chậm trễ.

Q Tôi có thể tự mua thuốc giảm phù không? Tôi cũng từng được kê thuốc lợi tiểu.

A. Chúng tôi không khuyến khích tự ý dùng lặp lại các thành phần lợi tiểu. Điện giải mất theo nước có thể gây chóng mặt, chuột rút và kiệt sức. Nếu đang dùng thuốc được kê, hãy tiếp tục và cho chúng tôi biết khi đến khám.

Q Tôi đang uống thuốc huyết áp và thuốc lợi tiểu. Có thể dùng thuốc Đông y cùng lúc không?

A. Phần lớn là có thể, nhưng bạn cần cho chúng tôi biết tất cả thuốc đang dùng. Với người dùng lợi tiểu hoặc thuốc liên quan thận, tim, chúng tôi điều chỉnh cường độ để nước trong cơ thể không thay đổi quá nhanh. Đừng tự ý ngưng thuốc đang dùng.

Q Bắt đầu chăm sóc thì bao lâu phù sẽ rút?

A. Thường thì phù đáp ứng trước cân nặng. Nhiều người thấy mặt nhẹ hơn vào buổi sáng và quần áo mặc khác đi ngay trong vài tuần đầu. Việc mỡ cơ thể thật sự giảm xuất hiện muộn hơn thế.

Q Sáng nào mặt tôi cũng sưng húp. Trong cơ thể đang xảy ra chuyện gì?

A. Nước trong cơ thể không giữ được trong lòng mạch mà đọng lại giữa các mô. Nằm suốt đêm khiến nước dồn về mặt nên sáng ra mặt phù; đứng cả ngày thì chiều tối chân phù. Phù ở đâu và vào lúc nào là manh mối đầu tiên về nguyên nhân.

Q Tôi thấy uống nước thôi cũng phù nên giảm bớt, vậy mà lại nặng hơn. Vì sao?

A. Khi bạn giảm nước, cơ thể lại càng giữ nước. Ngay khi nhận thấy thiếu, việc đào thải càng chậm lại. Người càng dễ phù thì hướng đi càng phải là uống đủ và đào thải tốt.

Q Hôm trước ăn mặn thì hôm sau cân nặng tăng hai đến ba ký. Chẳng lẽ tôi béo lên trong một ngày?

A. Không có lượng mỡ nào hình thành nhanh như vậy. Phần lớn là trọng lượng của nước mà cơ thể đang giữ. Khi nhiều muối, cơ thể giữ thêm nước để cân bằng nồng độ.

Q Món nào làm phù nặng thêm?

A. Bữa nhiều muối — canh, món nước, đồ chế biến sẵn, đồ giao tận nơi — ảnh hưởng lớn nhất. Ăn khuya và rượu bia quay lại ngay thành phù mặt sáng hôm sau. Đồ ngọt và bột mì gây ứ trệ tiêu hóa nên làm phù nặng thêm một cách gián tiếp.

Q Tôi nên uống bao nhiêu nước và uống thế nào?

A. Khoảng hai lít mỗi ngày, chia đều trong khung giờ ban ngày là mức nền. Uống ít một nhiều lần tốt cho đào thải hơn là uống dồn. Giảm lượng nước từ hai tiếng trước khi ngủ sẽ khiến mặt bớt phù vào sáng hôm sau.

Q Tôi làm việc ở Dong-gu, Incheon. Bao lâu nên đến khám một lần?

A. Giai đoạn đầu chúng tôi kiểm tra thành phần cơ thể và mức phù hai tuần một lần rồi điều chỉnh cường độ. Nếu kết hợp châm cứu và cứu ngải thì nên đến một đến hai lần mỗi tuần, tùy điều kiện sinh hoạt. Ngay lần khám đầu, chúng tôi cùng xem lịch làm việc để đặt kế hoạch khả thi.

Q Phòng khám Đông y quản lý tình trạng phù theo trình tự nào?

A. Trước hết chúng tôi sàng lọc dấu hiệu nguy hiểm và đọc phân tích thành phần cơ thể để xem nước phân bố ra sao. Giai đoạn đầu tập trung đưa phần nước dư ứ đọng ra ngoài qua nước tiểu và mồ hôi, rồi giảm ứ trệ tiêu hóa để tuần hoàn không bị chặn. Cuối cùng nâng chuyển hóa và vận động để tạo trạng thái nước không ứ lại nữa.

Q Tôi từng thử các loại trà và thực phẩm bổ sung được cho là giảm phù, nhưng chỉ hiệu quả hôm đó. Vì sao?

A. Rút nước tạm thời và xây dựng một cơ thể không ứ nước là hai việc khác nhau. Chỉ tăng đào thải thì phù hôm đó nhẹ đi nhưng nguyên nhân vẫn còn. Nên vài ngày sau bạn lại về trạng thái cũ.